04 Tem 2020

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Öncelik Yatırımlarda Vergi Uygulamaları

0 Yorum

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Öncelik Yatırımlarda Vergi Uygulamaları

Bu makalemizde ‘Yatırım Teşvik Uygulamalarında Öncelik Yatırımlarda Vergi Uygulamaları’ konusunu örneklerle detaylı şekilde inceleyeceğiz. Makalemizin konusunu oluşturan ‘Yatırım Teşvik Uygulamalarında Öncelik Yatırımlarda Vergi Uygulamaları’ nedir, nasıl olur, uygulamalardan nasıl yararlanılır, izlenecek yol ve yöntemler nelerdir, Kanunda belirtilen şekli ve yeri nasıldır hep birlikte öğreneceğiz.

Hepimizin bildiği,  gerek tüm Dünya’yı etkisi altına alan Korona virüsü (Covid-19) gerekse Korona virüsünün etkilerine bağlı olarak ekonomik sebepler ülkemizi de olumsuz yönde etkilemiştir. Bu çalışmamızda ekonomik olarak zorlanan işletmelerin söz konusu karar kapsamında teşvik belgesine bağlanmış yatırımların destek unsurlarından Yatırıma Katkı Tutarı ve Vergi uygulamaları ele alınacaktır.

Yatırımlarda Devlet Yardımlarında son düzenleme, 15/06/2012 tarihli 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmiştir. Karar ile ilgili 2012/1 sayılı tebliğ yayınlanmış ve yürürlülüğü devam etmektedir.

 (TEBLİĞ NO: 2012/1)Amaç MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ’in amacı, 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmektir. ASGARi YATIRIM TUTARI Genel Teşvik Sistemi’nde asgari sabit yatırım tutarı I. ve II. Bölgelerde 1 milyon TL, III., IV., V. ve VI. Bölgelerde 500 bin TL’dir. Büyük Ölçekli Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı yatırım konusuna göre farklılık göstermekle birlikte, asgari 50 milyon TL olarak belirlenmiştir.Stratejik Yatırımlar için belirlenen asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL’dir. Bölgesel Teşvik Uygulamaları için ise asgari 500.000 TL’den başlamak üzere desteklenen her bir sektör ve her bir il için ayrı ayrı belirlenmiştir. Cazibe Merkezleri Programı kapsamındaki illerde kurulacak çağrı merkezleri ve veri merkezleri, kurulduğu bölgenin bölgesel teşviklerinden herhangi bir asgari yatırım tutarı şartı aranmaksızın yararlanır. VERGi iNDiRiMi
Vergi indirimi desteği münhasıran teşvik belgesine konu yatırımdan elde edilecek kazançlara uygulanmakla birlikte, 1., 2., 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde yatırım yapan firmalar için, yatırıma katkı tutarının yüzde seksenini geçmemek üzere yatırım döneminde tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar üzerinden uygulanabilecektir.   imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için bu oran % 110 olarak uygulanır.         YATIRIMA KATKI TUTARI VE VERGİ İNDİRİMİ UYGULAMALARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Teşvik Belgesi

Teşvik belgesinin İçerdiği Hususlar

  1. Belge Tarihi ve Numarası
  2. Firma Kimlik Bilgileri
  3. Yatırım İle İlgili Bilgiler
  4. Yatırım Sektörü
  5. Yatırım Konusu
  6. Yatırım Cinsi
  7. Yatırımın Yeri
  8. SGK İşyeri Numarası
  9. Yatırımın Başlama Tarihi
  10. Yatırımın Bitiş tarihi
  11. Diğer Şartlar
  12. Yatırım Tutarı
  13. Özel Şartlar

Belgenin Dayanağı:Belgede Teşvik Belgesinin hangi karara istinaden verildiği yazılmaktadır.Bu bilgi çok önemlidir. Zira teşvikler ile ilgili düzenlemeler bu kararlara göre önemli farklılıklar içermektedir. Takip eden değişiklikler anılan kararlara göre farklılıklar içerebildiğinden değişikliklerin uygulanmasında belgenin dayanağı olan karar önemli bulunmaktadır.

YATIRIMA KATKI TUTARI VE İNDİRİMLİ VERGİ ORANI UYGULAMASINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER

Kurumlar vergisi mükelleflerinin, Ekonomi Bakanlığınca yatırım teşvik belgesine bağlanan yatırımlarından, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren elde ettikleri kazançları dolayısıyla indirimli kurumlar vergisi uygulamasından faydalanmaları mümkündür.Ayrıca, 6322 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesinin ikinci fıkrasına eklenen (c) bendi ile verilenyetki ile mükelleflerin, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarından elde ettikleri kazançlarının yanı sıra toplam yatırıma katkı tutarının Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen kısmına ilişkin olarak yatırım döneminde diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkün hale gelmiştir.

İndirimli vergi oranından yararlanamayacaklar-Finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar,-İş ortaklıkları,-Rödovanssözleşmelerine bağlı olarak yapılan yatırımlar,-Ayrıca taahhüt işlerinden, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılıYap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında yapılan yatırımlar.

Yatırım Kapsamına Giren İktisadi Kıymetler-Bina,-Makine, tesis ve cihazlar,-Araçlar, edavat, mefruşat vebina demirbaşları,-Gayri maddi Haklar, 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 5. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen hükme göre; teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-howvb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının yüzde ellisini aşamaz.-Petrol Kanunu ve Maden Kanunu’na göre yürütülen arama ve sondaj faaliyetleri için yapılan ve aktifleştirilen harcamalar.Bu iktisadi kıymetlerin maliyet bedelihem muhasebenin temel kavramlarından biri olan maliyet esası kavramıve hem de VUK da bir değerleme ölçeği olarak yer alan maliyet bedeli ölçeğinin tanım ve içeriğine uygun olarak oluşturulmalıdır.

Bu iktisadi kıymetlerin şirket bünyesinde imal ve inşası halinde tamamlanma şartına bakılmaksızın imal ve inşa aşamasındaki harcamalar da yatırım harcaması olarak değerlendirilecektir.

Yatırım Harcaması Kabul Edilmeyen Harcamalar-Yurt içinde veya dışında daha önce kullanılmış olan iktisadi kıymetler, -Gayri maddi haklar -Mal ve hizmet üretimi ile doğrudan ilgili olmayan alet, edavat, mefruşat ve büro demirbaşları,-Bedelsiz olarak iktisap edilen iktisadi kıymetler,-Satın alma suretiyle iktisap edilen veya inşa edilen binalar(mal ve hizmet üretimi ile ilgili olarak kullanılmak üzere inşa edilenler hariç),-Arazi ve arsalar,-Binek otomobili ve benzeri kara taşıtları, yat, kotra, tekne ve benzeri motorlu deniz araçları ile uçak vehelikopter gibi hava taşıtları (işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olanlar hariç)-Yurtdışındaki yatırımlarda kullanılmak üzere satın alınan iktisadi kıymetler.

Yatırıma Katkı Oranı Yatırıma katkı oranı, teşvik belgesinde belirlenen ve yatırımın devletçe karşılanacak kısmının belirlenmesine esas olan oranı ifade eder. Bu oran Yatırım Teşvik Belgesinde belirtilen, Yatırım Türü, Bölgesi, OSB İçi ve Dışı kriterlerine uygun olarak BKK’ndaverilen tabloda yer almış bulunmaktadır.

Yatırıma Katkı TutarıYatırıma Katkı tutarı indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını ifade etmektedir.Yatırıma Katkı Tutarı = Toplam Yatırım Tutarı X Yatırıma Katkı Oranı

Vergi İndirim OranıYatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar vergi oranında yapılacak indirim oranını ifade etmektedir. Bu oran Yatırım Teşvik Belgesinde belirtilen, Yatırım Türü, Bölgesi, OSB İçi ve Dışı kriterlerine uygun olarak BKK’ndayer alantablodabelirlenmektedir.

İndirimli Vergi OranıGenel Vergi Oranı ile Vergi İndirim Oranının çarpılması ile elde edilen oranı ifade etmektedir.Aşağıda belirtilen şekilde tespit edilmektedir;İndirimli Vergi Oranı =Genel Vergi Oranı –(Genel Vergi Oranı x Vergi İndirim Oranı) =% 20 –(% 20x 60) = % 8 ➢İndirimli Vergi OranıUygulanacak Matrah:Komple yeni yatırımlar, tevsi, modernizasyon, ürün geliştirme, kapasite artırımı yatırımlarında indirimli vergi oranı uygulanacak matrahgenel prensip olarakYatırımdan Elde Edilen Kazanç olarak belirlenmiştir. Kazanç Gelir Vergisi Kanununda “Ticari kazanç, Gelir Vergisi Kanununda sayılan yedi gelir (kazanç ve irad) unsurundan birisidir. Kanunun 37 inci maddesinde ticari kazancın tarifi (tanımı) yapılmıştır.”Bakanlar Kurulu Kararımetninden anlaşılan dönemin Gelir / Kurumlar Vergisi matrahının içinde Yatırımdan Elde Edilen Kazanca isabet eden matraha indirimli oran uygulaması anlaşılmaktadır. Ancak konuya ilişkin tebliğde verilen bir örnekte tevsi yatırımın tespitinde Duran varlık oranı ile TİCARİ KAZANÇ çarpımı esas alınmıştır. Buda yatırımdan elde edilen edilen TİCARİ KAZANCA isabet eden Gelir/Kurumlar vergisi matrahına indirimli vergi oranı uygulanacağı sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Başka bir ifade ile KKEG’ler nedeniyle artan matraha indirimli vergi oranı uygulanamayacaktır. Bakanlık vergi uygulamalarında hiçbir zaman Ticari Kar’ı esas almazken burada bu yönde tebliğ düzenlemesi vergi hukuku açısından dayanaksız görülmektedir.

Vergiye Uyumlu Mükelleflerde Vergi İndirimi, 6824 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun mülga mükerrer 121 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş ve1/1/2018tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 8/3/2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Madde hükmü ve ilgili 301 Seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği incelendiğinde, Yatırım Teşvik belgesi kapsamında indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan vergilerden de vergiye uyumlu mükellef vergi indiriminden yararlanılabilecektir.

Örneğin; Yeni kurulan bir X Firması 2018 hesap döneminde başlamış olduğu ve yatırım teşvik belgesi kapsamındaki komple yeni yatırımının toplam tutarı 8.000.000 TL’dir. 2019 hesap döneminde kısmen işletilmeye başlanan bu yatırımın 1.000.000 TL’lik kısmı gerçekleştirilmiştir.X Firması söz konusu yatırımdan bu hesap döneminde 300.000 TL kazanç elde etmiştir. (Yatırıma katkı oranı: %40, vergi indirim oranı: %60′ dır) X’in teşvik belgesi kapsamındaki yatırımının kısmen işletilmesinden 2018 hesap döneminde elde ettiği 300.000 TL kazancına indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle faydalandığı yatırıma katkı tutarı 39.600 TL’dir. Dolayısıyla, yapılan yatırım harcaması nedeniyle 2019  hesap dönemindehak kazanılan 400.000 TL’lik yatırıma katkı tutarının bu dönemde faydalanılamayan (400.000 TL -39.600 TL) 360.400 TL’lik kısmından izleyen hesap dönemlerinde bu yatırımdan elde edilen kazançlara indirimli vergi oranı uygulanmak suretiyle yararlanılabilecektir.

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir