14 Mar 2016

YANGIN,DEPREM,SEL GİBİ MÜCBİR SEBEPLER VE EKONOMİK KRİZLER SONRASI İŞ-KUR TARAFINDAN VERİLEN ÖDENEK

0 Yorum

İşverenlerin belirli dönemlerde ulusal ve uluslararası ekonomik kriz yaşamaları veya işyerlerinde istenmeyen nedenlerden dolayı yangın, sel, deprem gibi olaylar sonucu üretim ve hizmet bandı belirli süre aksamakta işverenler maddi anlamda zorluklar yaşamaktadır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işverenin, çeşitli zorlayıcı sebepler yüzünden işyerindeki haftalık çalışma sürelerini geçici olarak önemli ölçüde azaltması veya işyerinde faaliyeti tamamen veya kısmen geçici olarak durdurması durumunda, işçilere İş-Kur tarafından kısa çalışma ödeneği ödenir. Bu zorlayıcı sebepler;

-Genel ekonomik kriz:  Ulusal veya uluslararası ekonomide ortaya çıkan bunalım durumunda verilir.

-Bölgesel kriz: Ulusal veya uluslararası ekonomideki olaylardan dolayı belirli bir il veya bölgede ortaya çıkan olaylardan etkilenildiği durumlarda verilir.

-Sektörel kriz: Ulusal veya uluslararası ekonomideki olaylardan dolayı belli bir sektörün etkilenmesi sonucu verilir.

-Zorlayıcı sebepler: İşyerinin önceden bilinmeyen bir nedenden dolayı faaliyetinin tamamen veya kısmen durması sonucu verilir. Bu sebepler deprem, yangın, salgın hastalık, su baskını, seferberlik ilan edilmesi gibi nedenlerdir.
Yukarıdaki nedenlerden dolayı işyerinde kısa çalışma yapılmasını isteyen işveren, Türkiye İş Kurumunun il ve ilçelerde bulunan birimlerine ve varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya yazılı bildirimde bulunur.

İşveren bildirimde;

  1. Kısa çalışma nedeninin ne olduğunu,
  2. İşyerinin unvanını, adresini, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikayı ve sosyal güvenlik işyeri sicil numarasını,
  3. Varsa iddiasını kanıtlayıcı somut belgeleri,

vermek zorundadır.

İşverenin kısa çalışma talebi, İş-Kur tarafından sebep ve şekil yönünden değerlendirilir. Sebebin olumlu bulunması durumunda, İş-kur Yönetim Kurulunca karara bağlanır. Değerlendirme sonucu işverene bildirilir ve işveren bunu işyerinden işçilerin görebileceği şekilde ilan eder ve varsa toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına bildirir. İlan şeklinde bildirim yapılmazsa bu durumdan etkilenecek işçilere yazılı bildirim yapılır. Kısa çalışma başlatan işveren, işçilerin çalışma sürelerini kayıt altında tutmak ve gerektiğinde ibraz etmek zorundadır.

İşçinin kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmesi için;

  1. a) İşverenin kısa çalışma talebinin İş-kur tarafından uygun bulunması,
  2. b) İşçinin kısa çalışmanın başladığı tarihte, 4447 sayılı Kanunun 50’nci maddesine göre çalışma süreleri ve işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanmış olması, gerekmektedir. (Kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olanlardan son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olanlar),
  3. c) Kısa çalışmaya katılacaklar listesinde işçinin bilgilerinin bulunması,

Kısa Çalışma Ödeneğinin Miktarı ve Ödenmesi

İş-Kur tarafından kısa çalışma ödeneği kapsamında işçilere; kısa çalışma ödeneği ve genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi sağlanır. Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları baz alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60’ıdır. Hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150’sini geçemez.
Kısa çalışma ödeneği, işçinin kendisine, aylık olarak her ayın sonunda ödenir.

(Günlük Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı = Son 12 Aylık Prime Esas Kazançların x %60 aylık ortalaması — Damga vergisi < Brüt Asgari x %150 Ücret)

Uygulamaya tablodaki örnekle bakacak olursak;

  Son 12 aylık Prime Esas Kazançların Aylık ortalaması Hesaplanan Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı Damga Vergisi Ödenecek Kısa Çalışma Ödeneği Miktar  
Son 12 Ay Asgari Ücretle Çalışan 1647,00 988,2 7,50 980,7  
Son 12 Ay Aylık 4.000 TL ile Çalışan 4.000,00 2470,5* 18,75 2451,75
(*) Hesaplanan Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı, Aylık Asgari Ücretin Brüt Tutarının yüzde %150’sini geçemeyeceği için Ödenecek Miktar bu şekilde hesaplanmıştır. Brüt asgari ücret 1647 TL olarak baz alınmıştır.

 

Kısa çalışma ödeneği, iş yerindeki çalışılmayan süreler için haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için aylık olarak verilir. Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak şartıyla kısa çalışma süresi kadardır ve kısa çalışma ödemeleri, hak edilen işsizlik sigorta fonundan mahsup edilmektedir. Kısa çalışma ödeneğinin süresini 6 aya kadar uzatmaya ve bunun işsizlik sigortası fonundan mahsup edilip edilmeyeceğini belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Zorlayıcı sebeplerle işçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süre ile işin durması gerekmesi durumunda, ödemeler 4857 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (III) numaralı bendinde ve 40’ıncı maddesinde öngörülen bu bir haftalık süreden sonra başlar. Bu bir haftalık süre içerisinde ücret ve prim yükümlülükleri işverene aittir.

Kısa Çalışmayı Sona Erdiren Durumlar

  • İşverenin, kısa çalışma dönemindeyken, normal faaliyetine başlamaya geçmek istemesi durumunda İş-Kur’a, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya ve işçilere normal çalışmaya başlamayı düşündüğünden 6 işgünü öncesinde yazılı olarak bildirmesi gerekir.
    İşverenin bildiriminde belirttiği tarih itibariyle kısa çalışma sona erer eğer işveren normal çalışmaya geçip bunu geç bildirirse İş-Kur tarafından yapılan yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Eğer işçinin bir kusurundan kaynaklı fazla ödeme yapıldıysa yasal faizi ile birlikte işçiden tahsil edilir.
  • Kısa çalışma ödeneği alanların yaşlılık aylığı almaya başlaması, işe girmesi, herhangi bir sebeple silah altına alınması, bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması hallerinde veya geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması halinde sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kısa çalışma ödeneği kesilir.

14.03.2016

Özkan Uzel

Sorumlu Bağımsız Denetçi

Mali Müşavir

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir