10 Eyl 2016

ŞİRKETLERİN FİNANSMAN İHTİYACI İÇİN SAT KİRALA AL YÖNTEMİ ve VERGİ AVANTAJLARI

0 Yorum

Ülkemizde yaşanan 15 Temmuz olayları sonrası şirketlerin kısa vadeli nakit sıkıntısına girdiği veya şirketlerin kayyuma devredildiği bir dönemin içerisindeyiz. Ülkemizin ekonomik açıdan 2015 ve 2016 yıllarını pek parlak geçirdiği söylenemez. Yasa koyucular YATIRIM ORTAMININ İYİLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR 6728 sayılı kanunu işletmeler için yürürlüğe koymuşlardır. Bu kanununda değiştirilen Katma Değer Vergisi ve Kurumlar Vergisi kanunlarının bazı önemli maddeleri ve sat kirala al yöntemleri üzerine durulacaktır.

Öncelikle Sat Kirala Al için kullanım terimine bakalım 6361 Sayılı Kanunu’nda finansal kiralama sözleşmesi; “kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.” Bu uygulama aslında bir çok ülkede kullanılmaktadır. Şirketler kısa dönemli bir finansal dar boğazdan geçtiği gibi büyük bir mal satış sözleşmesi, yeni bina kurulumu, yeni makine parkı veya yurtdışı satın alımlar yapabilmektedirler. Ülkemizdeki şirketlerin bir çoğunun yönetim yapısı ve ekibi oluşmamış olduğundan ilk yapılan şey varlıklarını ipotek vererek bu geçişi sağlamaktadırlar. Bir başka açıdan bakacak olur isek kısa süreli nakit ihtiyacı olan firma varlığı satma arayışına girmektedir. Aslında firmaların küçülmesi, yer değiştirmesi vs nedenlerin maliyeti daha yüksek olmaktadır. Bu finansal kiralama yöntemi karar vericilerin ilk bakması gereken maliyet hesabı olması doğru tercih olacaktır. Taşınmaz ve iştirak satışları söz konusu iken makine ve ekipman içinde bu model uygulanmaktadır. Yasa koyucular bu işlemler için vergisel avantajlar getirmişlerdir. Bunları kısaca özetleyecek olur isek !

1-KDV madde 17-r ( son hali) Kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri. ‘’ iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı en az iki yıl süre ile aktife kayıtlı ise söz konusu satış KDV’den istisna ‘’

–  İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları gayrimenkul ve iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır. ‘’ sürekli imalat ve alım satım yapan inşaat şirketleri KDV ‘ ye tabidir.’’

–     İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.

–  6728 sayılı kanun ile eklenen fıkra Bu fıkranın (u) bendi kapsamında varlık kiralama şirketlerine ve (y) bendi kapsamında finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerinin, kaynak kuruluş ve kiracı tarafından üçüncü kişilere satışına ilişkin en az iki tam yıl aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır. ‘’ taşınmaz ve iştirak hisselerinin satışında 1. Bentte 2 yıl süre ile aktife kayıt aramakta idi yani taşınmaz tapusu veya iştirak hissesinin şirket kayıtlarında alım tarihinden itibaren iki yıllık süre sonunda satışı KDV den istisna idi kiraladığı malı üçüncü kişiye satması söz konusu olduğunda bu eklenen bent ile varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınarak sürenin iki yıl olması yine KDV den istisna olmasını sağlayacaktır. Örnek; Z şirketi 01.09.2016 tarihinde taşınmazını sat kirala al yöntemi ile x kurumu ile finansal kira sözleşmesi yapmıştır. Z şirketi 02.09.2018 tarihinde bu taşınmazı ABC firmasına satmıştır. Bu satış KDV den istisna olacaktır.’’ ( varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına sat kirala geri al modelinde işletmelerde süre sınırı yoktur )

2-KV madde 5-e) Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların % 75’lik kısmı. ‘’ iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı en az iki yıl süre ile aktife kayıtlı ise söz konusu satışın %75 KV’den istisna ‘’

Bu istisna, satışın yapıldığı dönemde uygulanır ve satış kazancının istisnadan yararlanan kısmı satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulur. Ancak satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi şarttır. Bu süre içinde tahsil edilmeyen satış bedeline isabet eden istisna nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır.

İstisna edilen kazançtan beş yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen ya da dar mükellef kurumlarca ana merkeze aktarılan kısım için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır. Aynı süre içinde işletmenin tasfiyesi (bu Kanuna göre yapılan devir ve bölünmeler hariç) halinde de bu hüküm uygulanır.

Bedelsiz olarak veya rüçhan hakkı kullanılmak suretiyle itibari değeriyle elde edilen hisse senetlerinin elde edilme tarihi olarak, sahip olunan eski hisse senetlerinin elde edilme tarihi esas alınır.

Devir veya bölünme suretiyle devralınan taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile rüçhan haklarının satışında aktifte bulundurma sürelerinin hesabında, devir olunan veya bölünen kurumda geçen süreler de dikkate alınır. 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, kurumlar tarafından finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına veya 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında kira sertifikası ihracı amacıyla varlık kiralama şirketlerine devredilen taşınmazların kiracı ya da kaynak kuruluş tarafından üçüncü kişilere satışında, aktifte bulundurma sürelerinin hesabında, bu taşınmazların finansal kiralama şirketi, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ile varlık kiralama şirketinin aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır. ‘’ taşınmaz ve iştirak hisselerinin satışında 1. Bentte 2 yıl süre ile aktife kayıt aramakta idi yani taşınmaz tapusu veya iştirak hissesinin şirket kayıtlarında alım tarihinden itibaren iki yıllık süre sonunda satışı KV den istisna idi kiraladığı malı üçüncü kişiye satması söz konusu olduğunda bu eklenen bent ile varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınarak sürenin iki yıl olması yine Kv den istisna olmasını sağlayacaktır. Örnek; Z şirketi 01.09.2016 tarihinde taşınmazını sat kirala al yöntemi ile x kurumu ile finansal kira sözleşmesi yapmıştır. Z şirketi 02.09.2018 tarihinde bu taşınmazı ABC firmasına satmıştır. Bu satış % 75 Kv den istisna olacaktır.’’ ( varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına sat kirala geri al modelinde işletmelerde süre sınırı yoktur )

Menkul kıymet veya taşınmaz ticareti ve kiralanmasıyla uğraşan kurumların bu amaçla ellerinde bulundurdukları değerlerin satışından elde ettikleri kazançlar istisna kapsamı dışındadır. ‘’sürekli imalat ve alım satım yapan inşaat şirketleri KV ‘ ye tabidir.’’

3-Diger vergi avantajları; Finansal kiralama işlemlerinde yapılan sözleşmeler damga ve harçlardan istisnadır.

Karar vericilere yardımcı olması dileğiyle …

10.09.2016
Özkan Uzel
Sorumlu Bağımsız Denetçi
Mali Müşavir

 

 

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir