08 Ağu 2016

LİMİTED VE ANONİM ŞİRKETLERDE ORTAKLIKTAN ÇIKMA VE ÇIKARILMA

0 Yorum

Kişiler veya kurumlar belirli bir sermaye veya emek ile kar elde etmek amacıyla şirketlere ortak olarak ticari hayatta başlamaktadırlar. Şirketler zamanla daha büyük ölçekli hale gelebildikleri gibi, piyasa şartlarına göre zarar ederek kapanma aşamasına gelmektedirler. Bunlardan farklı olarak ülkemizde şirket yapıları aile şirketleri olmasından dolayı çok ortaklı şirket ve yönetim yapılarına dönüştüğü görülmektedir. Yukarıdaki olayların gelişimi ile ortakların karlarını maksimize ederek ortaklıktan çıkmak istemleri, tersi durumda ise sermayeleri eksilmeden ortaklıktan ayrılmak istemeleri veya diğer ortakların profesyonel yönetim tarzını benimsemesi yada hızlı karar alabilen yapıya dönüştürme istekleri sonucu ortaklıktan diğer ortakların çıkarılmasını talep edebilmektedirler.  Makalemizde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ışığında şirket ortaklığından çıkma ve çıkarılma konuları irdelenecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, çıkmaya katılma ve çıkarma olarak yasada aşağıdaki şekilde tanımlamıştır.

Çıkma ve çıkarılma I – Genel olarak MADDE 638-

(1) Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.

(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir.

II – Çıkmaya katılma MADDE 639-

(1) Ortaklardan biri şirket sözleşmesindeki hükme dayanarak çıkma istediği veya haklı sebeplerden dolayı çıkma davası açtığı takdirde, müdür veya müdürler gecikmeksizin diğer ortakları bundan haberdar ederler.

(2) Diğer ortaklardan her biri, haberin kendisine ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde; a) Şirket sözleşmesinde öngörülen haklı sebep kendisi yönünden de geçerliyse, kendisinin de çıkmaya katılacağını müdürlere bildirmek, b) Açacağı bir dava ile haklı sebepler dolayısıyla çıkma davasına katılmak, hakkına sahiptir.

(3) Çıkan tüm ortaklar, esas sermaye payları ile orantılı olarak, eşit işleme tabi tutulurlar.

(4) Şirket sözleşmesindeki hüküm sebebiyle veya haklı bir sebebin varlığı dolayısıyla bir ortağın şirketten çıkarılması hâlinde bu hüküm uygulanmaz.

III – Çıkarma MADDE 640-

(1) Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir.

(2) Çıkarma kararına karşı ortak, kararın noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir.

(3) Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hâli saklıdır.

Yukarıdaki kanun maddeleri kişilerin veya tüzel kişilerin ortaklık yapılarında haklarını nasıl koruyacağını tanımlamıştır. Yapılması gereken şirket ortaklığından çıkma veya çıkarılma söz konusu ise şirketin bağlı olduğu ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’ ne dava açarak haklarının korunmasını talep edebilirler. Burada önemli konulardan birde haklı sebep göstermektedir. Mahkemeye başvurma şartı olan haklı nedenlerin neler olduğu kanunda belirtilenlerle sınırlı değildir. Çoğunluk gücünün aile şirketlerinde kötüye kullanılması, organların çalışamaz veya çalıştırılamaz hale gelmesi, ortaklar arası güven ilişkisinin zedelenmesi, ortaklara ve aile bireylerine haksız menfaatler sağlanması, mali hakların yasalara uygun olmadan ihlali, pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme haklarının gizlenmesi, ihlali, pay sahipleri arasında karlılık ve gerçeğe uygun beyanlarda önemli husumet bulunması, şirketin kötü yönetilmesi veya yönettirilmesi ortakların sermayelerinde azalmaya neden olacak şirket içi kararlar ve yatırımlar yapılması, şirketin finansal veya muhasebe hileleri ile zarara uğratılması ortaklığın sürekli sermaye artırımına giderek ortağın pay oranında azalmaya neden olacak büyüme kararları, ortaklığın maddi ve manevi çekilmez hale gelmesi nedenler olarak kabul edilebilir. Nitekim Yargıtay kararlarında da TTK’ da gösterilen ve şirketin feshine yol açan haklı nedenlerin  sınırlı sayıda olmadığını belirtir.

08.08.2016

Özkan Uzel

Sorumlu Bağımsız Denetçi

Mali Müşavir

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir