21 Mar 2017

AR-GE HARCAMALARINDA İNDİRİM VE TEŞVİKLER (5746 SAYILI KANUN)

0 Yorum

Ar-Ge harcamaları yeni teknolojilerin üretilmesi ve tanıtılmasında, küresel ekonomide rekabet gücümüzün geliştirilmesinde ciddi anlamda önem taşımaktadır. Bunun için ar-ge’ye yapılan harcamalar üzerinde girişimcilere verilen desteklerle çeşitli vergisel avantajlar sağlanmaktadır. 2008 yılında yürürlüğe giren 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanununda da bu kapsamında destek ve teşvikler düzenlenmiştir.

5746 sayılı kanunda yer alan destekler;

-Ar-Ge indirimi

-Gelir vergisi stopaj teşviki,

-Sigorta prim desteği,

-Teknogirişim sermaye desteği,

-Damga vergisi istisnası,

– Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde bulunanların; kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile uluslararası fonlardan aldıkları desteklerdir.

-R & D INCENTIVES:

– Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan veya kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek için fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından yada uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı indirim konusu yapılır. Kısacası ar-ge indirim oranı yüzde 100’dür.

-500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde ayrıca o yıl için yapılan Ar-Ge ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının yarısı, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/a. maddesine göre kurum kazancının ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 89/9. maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde 31/12/2023 tarihine kadar kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır.

Örneğin; X firmasının ar-ge harcamalarının yıllara göre şekildeki gibi olduğunu varsayalım.  Bu firmanın 2013 yılında 3000 TL ar-ge harcaması yapmış ve bunun tamamı yani 3000 TL’si indirim konusu yapılır.

2014 yılında ar-ge harcaması 4000 TL olduğuna göre 2013 yılına göre ar-ge harcamasının artış miktarı (4000-3000)1000 TL’dır. Bu artış miktarının yarısı yani 1000 TL/2=500 TL’sı indirim konusu yapılacak ve ar-ge indirim miktarı 4000+500=4500 TL olacaktır.

Diğer yıllar için ise ar-ge indirim miktarı şekildeki gibi olacaktır.

AR-GE İÇİN YAPILAN HARCAMA AR-GE İÇİN YAPILAN HARCAMANIN BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE ARTIŞ MİKTARI AR-GE İNDİRİM MİKTARI
2013 3000 3000
2014 4000 1000 4500
2015 5000 2000 6000
2016 4000 4000

ÖRNEK: (A) A.Ş.’nin, fabrika binasında Ar-Ge merkezi de faaliyet göstermektedir. Ar-Ge merkezinin yüzölçümünün fabrika binasına olan toplam yüzölçümüne oranı %30; Ar-Ge merkezinde çalışan personel sayısının fabrikada çalışan toplam personel sayısına oranı ise %25’tir.

Sahibi olduğu fabrika binası için (A) A.Ş., 2016 yılı için 400.000 TL amortisman hesaplamıştır. Ayrıca şirketin, bu fabrika binasına ilişkin ortak genel gider olarak 80.000 TL su; 100.000 TL’de elektrik harcaması yapmıştır.

Ar-Ge merkezi ve fabrikanın aynı yerde olmasından dolayı A A.Ş. amortisman, su ve elektrik giderlerini belirli ölçüde Ar-Ge indirimine konu edebilecektir.

Amortisman = Yapılan toplam amortisman x Ar-Ge merkezinin fabrikadaki m2 ye göre oranı
= 400.000 x %30
= 120.000 TL
Elektrik = Yapılan toplam elektrik gideri x Ar-Ge merkezinin fabrikadaki m2 ye göre oranı
= 100.000 x %30
= 30.000 TL
Su = Yapılan toplam su gideri x Ar-Ge merkezi çalışanlarının toplam çalışan sayısına oranı
= 80.000 x %25
= 20.000 TL

 

Yukarıdaki hesaplamamıza göre (A) A.Ş., ortak genel giderlere ait hesapladığı  (120.000 + 30.000 + 20.000) 170.000 TL için Ar-Ge indiriminden yararlanabilecektir.

-Yapılan ar-ge harcamalar, Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilerek amortisman yoluyla itfa edilir, bir iktisadi kıymet oluşmaması durumunda ise direk gider olarak yazılır. Kazancın yetersiz olduğu hallerde ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap dönemlerine devredilir. Takip eden yıllarda devredilen tutarlar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.

-GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİKİ:

Teknoloji merkezi işletmelerinde(Kamu personeli hariç), Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları ÇERÇE uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek için fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından ya da uluslararası fonlarca desteklenen veya TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek çalışanşarının; bu çalışmaları ile ilgili ücretlerinin doktoralı olanlar için yüzde doksanı, diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden muaf tutulmaktaydı. Ancak daha sonra yapılan düzenleme sonrası doktora derecesine sahip veya temel bilimler alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde 95, yüksek lisans derecesine sahip ya da temel bilimler alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde 90,diğerleri için ise bu yüzde 80 olarak değiştirilmiştir.

Ayrıca 5746 Sayılı Kanunun 4/2. Maddesine göre, gelir vergisi muafiyetinden yararlanacak olan destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının %10’unu geçemez. Küsuratlı sayılar tam sayı olarak değerlendirilir. Destek personelinin toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının %10’unu geçmesi durumunda, brüt ücreti en az olan destek personelinin ücretinden başlanarak muafiyet uygulanır.

SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ TEŞVİKİ:

Teknoloji merkezi işletmeleri, Ar-Ge merkezleri, Kamu kurum ve kuruluşları ve uluslarararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Projeleri, Rekabet öncesi işbirliği projeleri, Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmeler ile, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren işletmelerin ücretleri gelir vergisinden muaf olan Ar-Ge ve Destek Personelinin (Kamu Personeli Hariç) bu görevleri ile ilgili ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, her bir çalışan için 5 yıl süreyle Maliye Bakanlığı bütçesindeki ödenekten karşılanacaktır.

-DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI:

5746 sayılı kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlar damga vergisinden muaf tutulmuştur.

-TEKNOGİRİŞİM SERMAYESİ DESTEĞİ:

5746 sayılı kanun çerçevesinde bir defa kullanılmak üzere, teminat alınmaksızın 100.000 TL’ye kadar teknogirişim sermayesi desteği hibe olarak alınabilmektedir. Bu kanun kapsamında teknogirişim sermayesi desteğinden yararlanabilecek kişiler için lisans, yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini, ön başvuru tarihinden en çok beş yıl önce almış olma şartı bulunmaktaydı. Ancak yapılan değişiklikle ilgili Kanun’un 27. Maddesine göre söz konusu 5 yıl 10 yıla kadar uzatılmıştır. Ayrıca,  Bakanlar Kuruluna teknogirişim sermayesi destek tutarını beş katına kadar artırmaya veya kanuni tutarına (100.000’e kadar) indirme konusunda yetki verilmiştir. Bu konuya ilişkin bir artış için ise henüz Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan bir karar yoktur.

 

21.03.2017

Özkan Uzel

 Sorumlu Bağımsız Denetçi

 Mali Müşavir

 

 

 

 

 

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir