20 May 2016

ANONİM VE LİMİTED ŞİRKETLERDE ORTAKLARIN KİŞİSEL BORÇLARININ ORTAK OLDUKLARI ŞİRKETTEN TALEP EDİLMESİ

0 Yorum

İş hayatında karşılaşılan problemlerden bir tanesi de kişilerin şahsi alacaklarından dolayı anonim ya da limited gibi sermaye şirketi ortağı olan bir kişinin şahsi borçlarını ödememesi durumunda bu alacaklıların bu kişinin şirketteki mali haklarına ya da hisselerine başvurarak alacağını talep edebilme hakkı konusudur. Bu şahsi alacaklılarının durumu 6102 sayılı TTK’nın “Ortakların Kişisel Alacaklıları” başlığı ile 133.maddede belirtilmiştir.133. Madde;

“(1) Bir şahıs şirketi devam ettiği sürece ortaklardan birinin kişisel alacaklısı, hakkını şirketin bilançosu gereğince o ortağa düşen kâr payından ve şirket fesholunmuşsa tasfiye payından alabilir. Henüz bilanço düzenlenmemişse alacaklı bilançonun düzenlenmesi sonucunda borçluya düşecek kâr ve tasfiye payı üzerine haciz koydurabilir.

(2) Sermaye şirketlerinde alacaklılar, alacaklarını, o ortağa düşen kâr veya tasfiye payından almak yanında, borçlularına ait olan, senede bağlanmış veya bağlanmamış payların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun taşınırlara ilişkin hükümleri uyarınca haczedilmesini ve paraya çevrilmesini isteyebilirler. Haciz, istek üzerine, pay defterine işlenir.

(3) Bunun dışında, alacaklılar, tüm ticaret şirketlerinde alacaklarını, ortağın şirketten olan diğer alacaklarından da alabilme ve bunun için haciz yaptırabilme yetkisini de haizdir.

(4) Yukarıdaki hükümler borçlu ortakların şirket dışındaki mallarına alacaklıların başvurmalarına engel olmaz. “ şeklindedir.

Maddenin birinci fıkrası, sadece şahıs şirketlerinden bahsederken, ikinci fıkra “sermaye şirketleri” ibaresi kullanılarak sermaye şirketlerini ve senede bağlanmamış payları da kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.

Yine TTK m. 133’, 6762 sayılı eski TTK Kanununda açıkça yer almayan haczin ve paraya çevrilmesi konusuna açıklık getirmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun (“İİK”) taşınırlara ilişkin 88. madde ve iştirak halinde tasarruf edilen mallara ilişkin 94. madde hükümleri dikkate alınarak anonim ve limited şirketlerde ortaklara ait hisselerin haczi ve paraya çevrilmesi yapılacaktır. İcra İflas Kanunu madde 94: “Bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf edilen bir mal hissesi haczedilirse icra dairesi, yerleşim yerleri bilinen ilgili üçüncü şahıslara keyfiyeti ihbar eder. Bu suretle borçlunun muayyen bir taşınmazdaki tasfiye sonundaki hissesi haczedilmiş olursa icra memuru haciz şerhinin taşınmazın kaydına işlenmesi için tapu sicil muhafızlığına tebligat yapar. Anonim şirketlerde paylar için pay senedi veya pay ilmühaberi çıkarılmamışsa, borçlunun şirketteki payı icra dairesi tarafından şirkete tebliğ olunarak haczedilir. Bu haczin şirket pay defterine işlenmesi zorunludur; ancak haciz, şirket pay defterine işlenmemiş olsa bile şirkete tebliğ tarihinde yapılmış sayılır. Haciz, icra dairesi tarafından tescil edilmek üzere Ticaret Siciline bildirilir. Bu durumda haczedilen payların devri, alacaklının haklarını ihlal ettiği oranda batıldır. Haczedilen payların satışı, taşınır malların satışı usulüne tabidir. Diğer taşınırlarda icra dairesi başkasına devre mani tedbirleri alır.” şeklindedir.

ANONİM ŞİRKETLER

Anonim şirketlerde ortaklığı bulunan bir kişinin kendi borçlarından dolayı sorumlu olduğu şahsi alacaklıları bu kişinin şirket dışındaki mallarından veya haklarından alacaklarını alamamışsa; bu kişinin anonim şirketteki hak ve alacaklarından bu borcunu talep edebilir. Alacaklı, borçlunun ortağı olduğu şirketten olan hisselerinin haczi ve paraya çevrilmesi, kâr payı, hazırlık dönemi faizi ve tasfiye payına katılma haklarının haczini talep etme hakkına sahiptir.

Alacaklı tarafından talep edilen kâr payı, genel kurulun kârın dağıtılmasına karar vermesiyle alacak hakkına dönüşür ve pay sahibinin şahsi alacaklıları tarafından haczedilir.

Yine alacaklı tarafından talep edilmiş tasfiye payı hakkı ise; son tasfiye bilançosunun genel kurul tarafından onaylanmasıyla  alacak hakkına dönüşür ve alacaklı İcra İflas kanunu 89.maddeye göre borçlunun ortağa olduğu şirkete haciz ihbarnamesi göndererek haciz koydurabilir.

Anonim şirketlerde ortaklık payı, anonim şirkete haciz yazısının tebliği ile haczedilebilecektir. İcra memuru şirket merkezine giderek haczi şirkete tebliğ eder ve pay defterine işlenmesini sağlar. Bu durumu gösteren tutanak tutar ve bununla pay haczinin yapılması mümkündür.

Borçlunun hissesinin haczedildiğinin tebliği ile anonim şirket, haczin şirket pay defterine işlemek zorundadır. Haciz pay defterine işlenmemiş olsa bile şirkete tebliğ tarihinde yapılmış sayılır. Limited şirketlerde olduğu gibi anonim şirketlerde de icra müdürü şirket merkezine giderek, haczi şirkete tebliğ eder ve tutanak tutarak haczi yapabilir. Yine, haczin şirkete tebliğ edildiği tarih haciz tarihi sayılır.

LİMİTED ŞİRKETLER

Limited şirketlerde ortaklığı bulunan bir kişinin kendi borçlarından dolayı sorumlu olduğu şahsi alacaklıları alacağını bu kişinin ortağı olduğu şirketten talep edip, limited şirketteki mali hakları dışındaki şahsi malvarlığı da dahil olmak üzere tüm mal, haklarının haczini isteyebilir. Bu kapsamda alacaklı bu ortağın kar payına haciz talep edip yine İcra İflas kanunu 89.maddeye şirkete haciz ihbarnamesi göndererek haciz koydurabilir.

Pay senedinin teslimi ortaklık hakkının devrini sağlamayacağından dolayı pay senedinin haczi borçlunun ortaklık payını haczettiği demek değildir. Alacaklının haciz takibinin kesinleşmesiyle, ortağın şirketteki payı dışında ortağın kar payını, masraf ve avans alacaklarını, tasfiye payına katılma hakları gibi tüm mali haklarının haczini isteyebilir.

Limited şirketlerde ortaklık payı, limited şirkete haciz yazısının tebliği ile haczedilebilecektir. İcra memuru şirket merkezine giderek haczi şirkete tebliğ eder ve pay defterine işlenmesini sağlar. Bu durumu gösteren tutanak tutar ve bununla pay haczinin yapılması mümkündür.

Özetle; anonim ve limited gibi sermaye şirketlerinde ortaklığı bulunan ve şahsi borçları olup ödemeyen kişinin alacaklıları borçlarını bu kişinin ortak olduğu şirketten talep etme hakkına sahiptir. 6102 sayılı TTK’ya göre şirket ortağının şirketteki hisselerinin haczi mümkündür ve 2004 sayılı İİK uyarınca taşınır satışı hükümlerine tabidir.

 

20.05.2016

Özkan Uzel

Sorumlu Bağımsız Denetçi

Mali Müşavir

 

 

 

 

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir