18 Şub 2018

VERGİYE UYUMLU MÜKELLEFLERE VERGİ İNDİRİMİNİN UYGULANMASI

0 Yorum

6825 sayılı kanunun 4.maddesiyle gelir vergisi kanununun mükerrer 121.maddesi yeniden düzenlenmiş ve 08.03.2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yıllık gelir ve kurumlar beyannamelerinde ise 01.01.2018’den itibaren uygulanacaktır.

Bu maddede vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi uygulamasına ilişkin usul ve esaslar yer almaktadır.

Vergi indiriminden yararlanacak mükellefler;

-Kurumlar vergisi mükellefleri,

-Ticari, zirai veya mesleki faaliyetinden dolayı gelir vergisi mükellefi olanlar yararlanacaktır.

Vergi indiriminden yararlanamayacak mükellefler ise;

-Kurumlar vergisi mükellefi olan sigorta ve reasürans şirketleri, finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları

-Gelir vergisi mükellefi olan ücretliler, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlarıdır.

Söz konusu vergi indiriminde yararlanmanın şartları vardır. Bunlar;

  1. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması (Her bir beyanname itibarıyla 10 Türk lirasına kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali sayılmaz.),
  2. (1) numaralı bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.),
  3. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmamasıdır.

Ayrıca indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiilleri(”kaçakçılık suçları ve cezaları”başlığı) işlediği tespit edilenler, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar.

Vergi indirimden yararlanacak kurumlar vergisi mükelleflerine ait indirimin hesaplanmasına örnek verecek olursak;

(X) A.Ş’nin 2017 kurumlar vergisi matrahının 400.000 TL olduğunu varsayalım.

Hesaplanan kurumlar vergisi tutarı(400.000 TL x %20) ………………………. : 80.000 TL

Hesaplanan vergi indirim tutarı (80.000 TL x %5) …….……………………… :  4.000 TL

Vergi indirimi sonrası ödenecek kurumlar vergisi tutarı(80.000 TL – 4.000 TL) ….     : 76.000 TL olarak ödenecektir.

Eğer indirim tutarı 1 milyon TL’yi aşıyorsa;

(Y) A.Ş’nin 2017 kurumlar vergisi matrahının 120.000.000 TL olduğunu kabul edelim.

Hesaplanan kurumlar vergisi tutarı(120.000.000 TL x %20) ……………………………. : 24.000.000 TL

Hesaplanan vergi indirim tutarı (24.000.000 TL x %5) …….……………………………. : 1.200.000 TL

Vergi indirim sonrası ödenecek kurumlar vergisi tutarı (24.000.000 TL – 1.000.000 TL) ….. : 23.000.000 TL olarak ödenecektir.

Vergi indirimden yararlanacak gelir vergisi mükelleflerine ait indirimin hesaplanmasına örnek verecek olursak;

Vergi indiriminden yararlanabilecek olan Ahmet Bey, 2017 takvim yılında; 180.000 TL ticari kazanç, 45.000 TL kira geliri, 60.000 TL de alacak faizi elde etmiştir. Ahmet bey bu dönemde 27.000 TL geçici vergi ödemiştir. Bu durumda toplamda Ahmet Bey’in 180.000+45000+60000=285000TL matrah üzerinden 91.400 TL gelir vergisi hesaplanır.

 

Ticari kazanç 180.000
Menkul sermaye iradı 60.000
Diğer kazanç ve iratlar 45.000
Hesaplanan Gelir Vergisi 91.400
Ticari Kazanç / Gelir Vergisi Matrahı 0.63(180000/285000)
Hesaplanan Gelir Vergisinin Ticari Kazanca İsabet Eden Kısmı 57.582(91.400*0.63)
Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı 2.879
Mahsup Edilecek Vergiler Toplamı

Ödenen Geçici Vergi

27.000
Ödenmesi Gereken Gelir Vergisi 64.400(91.400-27.000)
Ödenecek Gelir Vergisi 61.521

 

Tabloda detaylı görebildiğimiz üzere Ahmet Bey vergi indiriminden yararlanarak sonuçta 61.521 TL vergi ödeyecektir.

Eğer bir vergi mükellefi bahsettiğimiz vergi indirim şartlarının taşımadığı halde vergi indiriminden yararlanmışsa şartları taşımadığının sonradan tespiti durumunda ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulamasında ödenmeyen vergi tutarı vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.

Örneğin; Ahmet Bey, 2017 yılında gelir vergisi beyannamesinde 14000 TL indirim hesaplamış ve vergisinin ilk taksidini bu indirim düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden  ödemiştir. Fakat Ahmet Bey vergisinin ikinci taksidini kanuni süresi içinde ödememiştir. Bu durumda Ahmet Bey indirim şartlarını ihlal ettiğinden dolayı vergi indiriminden yararlanarak ödemediği vergi tutarını vergi ziyaı cezası uygulanmadan ödeyecektir.

Yine indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda herhangi bir vergiye ait beyanın gerçek durumu yansıtmadığının, indirimden yararlanıldıktan sonra tespiti üzerine, yapılan tarhiyatların kesinleşmesi durumunda indirim uygulamasından yararlanılarak ödenmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.

Dolayısıyla, indirimin hesaplandığı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda herhangi bir vergiye ait beyanın gerçek durumu yansıtmadığının, vergi indiriminden yararlanıldıktan sonra tespit edilmesi sebebiyle beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, resen veya idarece tarhiyat yapılması ve bu tarhiyatların kesinleşmesi halinde, indirim sebebiyle ödenmeyen vergiler vergi ziyaı uygulanmaksızın tarh edilecektir.

Vergi indirimi uygulamasında kesinleşme, tarh edilen vergi ile kesilen cezaların idari yargı mercileri nezdinde dava konusu yapılmaması veya dava konusu edilmesi neticesinde tüm olağan kanun yollarının tüketilmesiyle uygun bulunması anlamına gelmektedir. Bu durumda, indirim uygulaması sebebiyle ödenmeyen vergiler açısından zamanaşımı, yapılan tarhiyatın kesinleştiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlayacaktır.

Son olarak bu durumu da bir örnekle açıklayacak olursak; (X) Limited Şirketi 2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinde indirimden yararlanmış ve bunu kanuni süresinde ödemiştir. Fakat daha sonra yapılan vergi incelemesinde şirketin Eylül 2016 dönemine ait KDV beyannamesi için 300000 TL KDV tarhiyatı yapılmıştır. Şirket bu tarhiyatı dava etmiş ve dava şirket aleyhine 10.02.2018 de sonuçlanmıştır. Buna göre; tarhiyatın kesinleştiği tarih 10.02.2018 olacak ve bu tarih itibariyle indirim dolayısıyla ödenmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmadan tarh edilecektir.

 

18.02.2018

Özkan Uzel

Sorumlu Bağımsız Denetçi

Mali Müşavir

 

[yukarı]

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir